ธรรมะและคำสั่งสอน
เรื่องธรรมชาติของมนุษย์ และสรรพสิ่ง

ปัจจัย ๔ ที่เป็นสิ่งจำเป็นในการดำรงชีพคือ

ธรรม ๔ ประการเรื่องความรัก โทสะ

ฐานะ ๔ ประการ

ฐานะที่ขอไม่ได้ในโลก ๕ ประการ

บัว ๔ เหล่า ได้แก่

บุคคลมี ๓ จำพวกได้แก่

อีกพุทธพจน์ได้ตรัสกล่าวถึงบุคคล ๓ จำพวกไว้อีกว่า
๑.บุคคลเปรียบด้วยรอยขีดในศิลา
๒.บุคคลเปรียบด้วยรอยขีดบนแผ่นดิน
๓.บุคคลเปรียบด้วยรอยขีดในน้ำ

ความสุขของคฤหัสถ์ ๔ อย่าง

ตระกูลมั่งคั่งตั้งอยู่ไม่ได้นานเพราะเหตุ ๔ อย่าง

ความไม่อิ่มมี ๓ อย่าง

ชาย หญิง ผูกใจกันด้วยอาการ ๘ อย่างคือ

คู่สร้างคู่สมนั้น ควรต้องมีธรรม ๔ ประการคือ

การอยู่ร่วมกันแห่งสามีภรรยา ท่านแบ่งเป็น ๔ ประเภทคือ

อุปกิเสส คือ สิ่งที่ทำให้เศร้าหมอง มี ๑๖ ประการได้แก่

เรื่องของกรรม พระพุทธเจ้าท่านได้จำแนกไว้อย่างลึกซึ้งแบ่งเป็นหลายประเภทคือ

กรรม ๓ ได้แก่
๑.การกระทำทางกาย (กายกรรม)
๒.การกระทำทางวาจา (วจีกรรม)
๓.การกระทำทางใจ (มโนกรรม)

กรรม ๑๒ ได้แก่

๑.กรรมที่ให้ผลในปัจจุบันในภพนี้ (ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม)	๗.กรรมบีบคั้นที่ให้ผลทุเลาลง หรือบั่นทอนวิบากลง (อุปปีฬกกรรม)
๒.กรรมที่ให้ผลในภพที่จะไปเกิดในภพหน้า (อุปปัชชเวทนียกรรม)	๘.กรรมตัดรอนที่มีแรงส่งเข้าตัดรอนชนกกรรมให้ขาดไป (อุปฆาตกกรรม)
๓.กรรมให้ผลในภพต่อๆไป (อปราปริยเวทนียกรรม)	๙.กรรมหนักที่ให้ผลทันทีเช่น สมาบัติ ๘ หรือ อนันตริยกรรม (ครุกกรรม)
๔.กรรมเลิกให้ผล ไม่มีผลอีก (อโหสิกรรม)	๑๐.กรรมทำมากรองจากครุกกรรม (พหุลกรรม)
๕.กรรมแต่งให้เกิด หรือเป็นตัวนำไปเกิด (ชนกกรรม)	๑๑.กรรมจวนเจียนตอนใกล้ตาย ถ้าไม่มี ๒ ข้อบนก็ให้ผลก่อน (อาสันนกรรม)
๖.กรรมสนับสนุนซ้ำเติมจากชนกกรรม (อุปัตถัมภกรรม)	๑๒.กรรมเจตนาอ่อนหรือไม่เจตนาตรงๆ จะให้ผลเมื่อไม่มีอันอื่น (กตัตตากรรม)

อนันตริยกรรม ๕ คือกรรมหนัก ๕ ประการที่บาปที่สุด ซึ่งให้ผลทันทีได้แก่
๑.ฆ่ามารดา (มาตุฆาต)
๒.ฆ่าบิดา (ปิตุฆาต)
๓.ฆ่าพระอรหันต์ (อรหันตฆาต)
๔.ทำร้ายพระพุทธเจ้าจนห้อพระโลหิต (โลหิตุปบาท)
๕.ทำให้สงฆ์แตกกัน (สังฆเภท)

พลัง ๘ ประการ

วิชชา ๘ คือความรู้แจ้งที่วิเศษอันได้แก่

อภิญญา ๖

สังขาร ๓